ΔΙΑΡΡΟΙΑ

Η διάρροια αποτελεί ένα πολύ συνηθισμένο φαινόμενο τόσο σε ενήλικες όσο και σε παιδιά. Εκδηλώνεται με την αύξηση του βάρους κοπράνων (πάνω από 200γρ την ημέρα), της ρευστότητάς τους (περιεκτικότητα νερού πάνω από 85%) και της συχνότητας κενώσεων (πάνω από τρεις την ημέρα). Συχνά, προκαλεί μετεωρισμό και επιτακτική ανάγκη για κένωση.

Ανάλογα με τη διάρκεια, η διάρροια ταξινομείται ως εξής:

• • • Οξεία διάρροια: Έχει απότομη έναρξη και διάρκεια έως 14 ημέρες. Παρόλα αυτά είναι ήπια και αποδράμει γρήγορα χωρίς επιπλοκές ενώ ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα σοβαρή στα παιδιά κάτω των 3 ετών. Συνήθως η οξεία διάρροια οφείλεται σε λοιμώξεις από ιούς ή βακτήρια. Στους ενήλικες εμφανίζεται κατά μέσο όρο τέσσερις φορές τον χρόνο και είναι ήπια και βραχύβια. Σε παιδιά όμως μπορεί να έχει σοβαρές επιπλοκές.
    • Χρόνια διάρροια: Έχει διάρκεια μεγαλύτερη των 14 ημερών. Συνήθως οφείλεται σε λειτουργικές διαταραχές όπως το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου, την κοιλιοκάκη ή τη φλεγμονώδη νόσο του εντέρου.

Η διάρροια μπορεί να περιέχει βλέννη, πύον ή αίμα, ανάλογα με την αιτία, και μπορεί να συνοδεύεται από πυρετό, κοιλιακό πόνο, ναυτία, εμετό και γενική κακουχία.

ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ

Η πιο συχνή αιτία οξείας διάρροιας είναι η γαστρεντερίτιδα, μια λοίμωξη του πεπτικού σωλήνα που οφείλεται σε βακτηρίδια, παράσιτα ή συχνότερα σε ιούς.

Η ιογενής γαστρεντερίτιδα προκαλείται από νοροϊούς, ροταϊούς, αστεροϊούς και οι αδενοϊούς. Ο ροτοϊός προσβάλλει συνήθως παιδιά, τα οποία κατόπιν αναπτύσσουν αντισώματα και ανοσία ως ενήλικες. Οι ενήλικες προσβάλλονται συχνότερα από νοροϊό, οποίος είναι πολύ ανθεκτικός στο περιβάλλον και έτσι μεταδίδεται εύκολα μέσω μολυσμένων επιφανειών. Ασθενείς από νοροϊό είναι μολυσματικοί μέχρι και τρεις μέρες μετά την ανάρρωσή τους. Τα συμπτώματα συνήθως περνάνε μόνα τους μετά από 2-3 μέρες, αλλά μπορεί να διαρκέσουν μέχρι και 10 μέρες.

Γαστρεντερίτιδα που προκαλείται από βακτηρίδια (τροφική δηλητηρίαση) σχετίζονται συχνά με κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων που δεν έχουν μαγειρευτεί επαρκώς ή/και έχουν μείνει ώρες εκτός ψυγείου. Είναι συνήθως πιο έντονη από την ιογενή, κρατάει περισσότερο και μερικές φορές συνοδεύεται από αίμα στα κόπρανα και υψηλό πυρετό. Σε ανεπτυγμένες χώρες προκαλείται συνήθως από Campylobacter jejuni, Escherichia coli (κολοβακτηρίδιο), σαλμονέλα, σιγκέλλα και καμπυλοβακτηρίδιο. Όσοι ταξιδεύουν στην Ανατολική Ευρώπη, Νότια Αφρική και Καραϊβική είναι σε κάποιο κίνδυνο προσβολής από E. Coli. Ο κίνδυνος είναι αυξημένος σε ταξιδιώτες στην Ασία, Μέση Ανατολή, Αφρική, Κεντρική και Νότια Αμερική. Το Clostridium difficile προσβάλλει συχνότερα ηλικιωμένους, προκαλώντας διάρροια. Η βακτηριδιακή γαστρεντερίτιδα κάθε μορφής συνήθως περνάει μόνη της, αν και μπορεί σε μερικές περιπτώσεις να χρειαστεί αντιβίωση. Η διάρροια είναι εκκριτική, προκαλείται δηλαδή από υπερβολική έκκριση νερού και αλάτων στο έντερο.

Παράσιτα – συχνότερα το Giardia lamblia – προκαλούν επίσης διάρροια. Ευθύνονται για το 10% των περιστατικών σε παιδιά.

Η γαστρεντερίτιδα μπορεί να προκαλέσει επίμονη διάρροια και έμετο προσβάλλοντας παιδιά και ενήλικες. Οι ασθενείς μπορεί επίσης να παρουσιάσουν ναυτία, πόνο και κράμπες στην κοιλιά, πονοκέφαλο, μυϊκούς πόνους, κόπωση, ρίγη και σπανιότερα πυρετό. Ο πυρετός είναι κατά κανόνα χαμηλός. Λόγω του κρύου και της παραμονής του κόσμου σε κλειστούς χώρους, η μετάδοσή της είναι συχνότερη από τους χειμερινούς μήνες μέχρι την άνοιξη.

Για τα περισσότερα άτομα η ιογενής γαστρεντερίτιδα δεν αποτελεί σοβαρό νόσημα. Οι ασθενείς σχεδόν πάντα αναρρώνουν πλήρως χωρίς περαιτέρω προβλήματα υγείας. Παρόλα αυτά, τα βρέφη, τα μικρά παιδιά, τα άτομα με αναπηρία, τα άτομα που δεν μπορούν να αυτοεξυπηρετηθούν, οι ηλικιωμένοι, καθώς και οι ανοσοκατεσταλμένοι μπορεί να χρειαστούν  νοσηλεία για την αντιμετώπιση πιθανής αφυδάτωσης. Σε περίπτωση αφυδάτωσης, ένα άτομο μπορεί να έχει μειωμένη ούρηση, ξηροστομία και ζαλάδα. Ένα αφυδατωμένο παιδί μπορεί να κλαίει με λίγα ή καθόλου δάκρυα και να παρουσιάζει ασυνήθιστη υπνηλία. Ο θάνατος από το νόσημα είναι εξαιρετικά σπάνιος αλλά το νόσημα μπορεί να επιδεινώσει τυχόν προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας.

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΔΙΑΡΡΟΙΑ

Κάποιες ουσίες από τη φύση τους απορροφούν νερό. Αν αυτές οι ουσίες δεν απορροφηθούν από το σώμα και αν βρεθούν στον γαστρεντερικό σωλήνα προκαλείται το ωσμωτικό αποτέλεσμα – δηλαδή απορροφούν υγρό από τα τοιχώματα του εντέρου το οποίο αποβάλλεται με τα κόπρανα, προκαλώντας υδαρή διάρροια. Αυτό μπορεί να συμβεί με κάποια αντιόξινα ή υπερτονικά φάρμακα, στη σορβιτόλη, σε περιπτώσεις δυσανεξίας σε λακτόζη και δυσαπορρόφησης λιπών.

Όταν υπάρχει βλάβη στον εντερικό βλεννογόνο που οδηγεί σε απελευθέρωση ή διαρροή βλέννας, αίματος και πρωτεϊνών πλάσματος από τα κύτταρα ως αποτέλεσμα φλεγμονής προκύπτει εξιδρωματική διάρροια. Συνήθως είναι αποτέλεσμα της ύπαρξης κάποιας φλεγμονώδους πάθησης, όπως η είναι η νόσος του Crohn ή η ελκώδης κολίτιδα.

Τέλος, διάρροια ταχείας εντερικής διέλευσης προκύπτει από την αύξηση της προωθητικής δραστηριότητας στο κόλον. Όταν το κόλον συστέλλεται πιο έντονα από το κανονικό, η τροφή περνάει πιο γρήγορα μέσω του πεπτικού συστήματος και απορροφάται λιγότερο νερό πίσω στο σώμα, καθιστώντας τα κόπρανα πολύ υδαρή. Αιτίες αυτού του τύπου διάρροιας είναι το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, η χειρουργική παράκαμψη, οι γαστρικές και εντερικές εκτομές, τα αντιβιοτικά ή το στρες.

Η διάρροια μπορεί να προκληθεί επίσης από αντιβιοτικά φάρμακα, τα οποία καταστρέφουν το εντερικό μικροβίωμα, από ανοσοανεπάρκεια ή ακόμα και από αυξημένο άγχος και στρες, που προκαλεί διέγερση της δραστηριότητας του εντέρου.

Πηγή: Επιστημονική βιβλιοθήκη ZARBIS